۱۳۹۳ شهریور ۲۹, شنبه

فاجعه زیست‌محیطی دیگر درتورکمنصحرا

«آشوراده» دود شد وبه هوا رفت
آتش به جان ١٠٠ هکتار از اراضی منطقه حفاظت‌شده میانکاله افتاد ‌٨٠درصد پوشش گیاهی درآتش سوخت. جزیره، زیستگاه پرندگانی همچون دراج و قرقاول خزری بود
ساعت حوالی ١٠ شب دوشنبه می‌چرخید که تاریکی درشرق میانکاله به روشنی تبدیل شد. آشوراده، آتش گرفته بود. آتش به جان سازیل، تمشک و انارهای وحشی افتاده بود و تا دم‌دمای صبح ادامه داشت. نزدیکای سحر، آتش‌سوزی مهیبی که شب را از محیط‌بانان گرفته بود، مهار شد اما خورشید که بالا آمد، باد شروع شد و آتش زیر خاکستر گُر گرفت. آتش، دوباره شروع شد و پس از مهار، چیزی که از خود به جای گذاشت، ١٠٠ هکتار خاکستر بود.
«
آتش صبح دیروز، حدود ساعت ١٠:٣٠ مهار شد.» زمان رضا‌احمدی رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان بهشهر، توضیحات خود در مورد آتش‌سوزی منطقه حفاظت‌شده میانکاله را با اعلام خبر مهار آتش شروع می‌کند و به شهروند می‌گوید: «آتشی که ساعت ١٠ دوشنبه شب، شروع شده بود نزدیک صبح مهار شد اما باد شروع شد و آتشی که زیرخاکسترها مانده بود، دوباره آتش‌سوزی به راه انداخت. خوشبختانه ماموران محیط‌زیست در محل حاضر بودند و آتش را پس از چند ساعت مهار کردنداو با اشاره به این‌که وسعت آتش بیش از ١٠٠ هکتار بود، ادامه می‌دهد: «٨٠‌درصد پوشش گیاهی که در آتش سوخت، سازیل، ١٥‌درصد تمشک و ٥‌درصد انار وحشی بود که در این آتش‌سوزی از بین رفت. جزیره، زیستگاه پرندگانی همچون دراج و قرقاول خزری بود که در آتش سوخت
لودرهای اداره راه و شهرسازی به کمک آمدند
تلاش همگانی بعد از چند ساعت آتش را خاموش کرد. رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان بهشهر، با اشاره به این‌که برای مهار آتش با کمبود آب مواجه بودیم که این مشکل را از طریق نیروهای امدادی بندر ترکمن حل کردیم، می‌گوید: «آتش با تلاش و همکاری نیروهای حفاظت محیط‌زیست بهشهر، شیلات آشوراده، محیط‌زیست بندرترکمن، فرمانداری بندرترکمن و دوستداران محیط‌زیست مهار شد. باز هم مشکل تجهیزات داشتیم و با کمبود آب روبه‌رو بودیم که آب موردنیاز را از بندر ترکمن تأمین کردیم و درنهایت هم از لودرهای اداره راه و شهرسازی کمک گرفتیم. »
شمار آتش‌سوزی‌ها به ٧ رسید
سریال آتش‌سوزی‌های میانکاله ادامه دارد. حالا شمار آتش‌سوزی‌ها به هفت رسیده، هفت آتش‌سوزی کوچک و بزرگ در ٦ ماه. می‌گویند هفت آتش‌سوزی که از تعطیلات نوروز شروع شده است، بیش از ٣٠٠ هکتار از اراضی پناهگاه حیات‌وحش میانکاله را به خاکستر تبدیل کرده است. حر منصوری مسئول انجمن دیده‌بان میانکاله با اشاره به این‌که سریال آتش‌سوزی‌های این پناهگاه از تعطیلات نوروز آغاز شد به شهروند می‌گوید: «در شش ماه گذشته هفت یا هشت آتش‌سوزی در منطقه رخ داده است. آتش‌سوزی‌های کوچک و بزرگ که برخی از آنها چون تنها چند هکتار را سوزاندند، چندان در خاطر نمانده‌اند. در نوروز امسال به دلیل حضور گردشگران و مسافران سه یا چهار آتش‌سوزی کوچک در میانکاله اتفاق افتاد. در ماه‌های گذشته هم چند آتش‌سوزی بزرگ رخ داد. ٨٠ هکتار از اراضی پناهگاه میانکاله در یکی از آتش‌سوزی‌ها سوخت و یک بار هم ٥٠ هکتار از اراضی پناهگاه آتش گرفت. این درحالی بود که در آخرین آتش‌سوزی که شب دوشنبه آغاز شد، بیش از ١٠٠ هکتار از اراضی میانکاله سوخت ومی‌توان گفت درمجموع طی شش ماه گذشته بیش از٣٠٠ هکتارازاراضی میانکاله به خاکسترتبدیل شده است
٢٥ محیط‌بان برای پناهگاه ٦٨‌هزار هکتاری
او با اشاره به این‌که آتش در منتهی‌الیه شرقی پناهگاه حیات‌وحش میانکاله و در ابتدای ضلع غربی آشوراده شروع شده است، ادامه می‌دهد: «سریال آتش‌سوزی‌های گلستان و میانکاله، به دو روش قابل کنترل است؛ یکی افزایش نیروی انسانی و دیگری به‌کار‌گیری سیستم‌های سخت‌افزاری برای تشخیص سریع آتش‌سوزی. درحال حاضر تنها ٢٥ محیط‌بان یا به عبارتی حافظ حیات‌وحش برای پناهگاه ٦٨‌هزار هکتاری میانکاله در این منطقه وجود دارد که بسیار کم است. در زمان مدیریت محمودی‌راد مدیرکل قبلی محیط‌زیست بهشهر، تعداد محیط‌بانان کاهش پیدا کرد و به کمتر از ٥ نفر در منطقه آشوراده رسید. همچنین نبود ایستگاه‌های اطفای حریق باعث شده است تا یک آتش‌سوزی کوچک باعث فاجعه شود. این در حالیست که اگر امکانات تشخیص به موقع آتش وجود داشته باشد، آتش خیلی سریع مشاهده شده و مهار می‌شوداو با اشاره به این‌که کمبود نیروی انسانی برای محافظت از منطقه باعث شده تا پناهگاه حیات وحش میانکاله که زمانی محل زندگی ببر هیرکانی بود، بر اثر آتش‌سوزی‌ها به خاکستر تبدیل شود، ادامه می‌دهد: «از رئیس سازمان محیط‌زیست می‌خواهیم تا برای برگرداندن محیط‌بانان به میانکاله اقدام شود تا شاید به حفاظت منطقه کمک شودباز هم ردپای شکارچیان غیرمجاز دیده می‌شود. عمدی بودن آتش‌سوزی‌ها، همچون آتش گرفتن جنگل‌ها و پناهگاه‌های حیات‌وحش، دیگر تکراری است. هر آتش‌سوزی که در ماه‌های گذشته اتفاق افتاده، خبر عمدی بودن را به دنبال خود داشته است. منصوری می‌گوید: «آتش‌سوزی‌های گلستان و میانکاله کار شکارچیان یا کسانی است که در ماه‌های گذشته به دلیل محدودیت‌هایی که سازمان محیط‌زیست برای شکار درنظر گرفته، متضرر شده‌اند. آنها، دست به سوزاندن جنگلها وحیات‌وحش می‌زنند تا بی‌کفایتی محیط‌بانان را نشان دهند ودرزمان مهارآتش به شکاربپردازند
آتش‌سوزی ٦ تا ١٠ کیلومتری!
« بیش از ١٠٠ هکتار از جزیره آشوراده در آتش سوخت» این خبری است که رئیس اداره محیط‌زیست بهشهر و مسئول انجمن دیده‌بان میانکاله ازآن خبر می‌دهند وازآتشی مهیب و وسیع می‌گویند که در دوشنبه شب ١٠٠ هکتار را سوزاند، اما جانشین ستاد مدیریت بحران استان گلستان، آتشی که آشوراده را به خاکستر تبدیل کرد بین ٦ تا ١٠ کیلومتر اعلام می‌کند و معتقد است که این آتش‌سوزی درحد یک حادثه کوچک بود که در کمترین زمان مدیریت شد. رضا مروتی درحالی وسعت آتش‌سوزی را به کیلومتر اعلام می‌کند که این واحد، واحد مناسبی برای اعلام مساحت نیست. او علت آتش‌سوزی در جزیره آشوراده را ناشی از سهل‌انگاری برخی از عوامل انسانی بهره‌بردار از این منطقه می‌داند و به ایرنا می‌گوید: «به دلیل خشکسالی و خشک شدن بخشی از نیزارها و گرمای شدید چند روز اخیر، سبب آتش‌سوزی بر اثر اشتباه انسانی شد. آتش‌سوزی در جزیره آشوراده که بر اثر سهل‌انگاری رخ داده مشکل خاصی را ایجاد نکرد و در حد یک حادثه کوچک در کمترین زمان ممکن مدیریت شدمعاون عمرانی استانداری گلستان ادامه می‌دهد: «برخی بزرگنمایی‌ها وحاشیه‌سازی‌های غیرواقعی در مورد آتش‌سوزی در استان گلستان موجب شده تا حساسیت‌ها نسبت به آتش‌سوزی دراین استان افزایش یابد. حال آن‌که در زمان افزایش دمای هوا احتمال آتش‌سوزی درمنابع طبیعی ومراتع تمام استان‌های کشور وجهان وجود دارد
او یادآوری می‌کند: «در این بخش نیز مانند گذشته بدون شناخت موقعیت بحران از سوی برخی مدیران، وضع بحرانی اعلام شده بود که واقعیت بیرونی نداشت و این کارها باید مدیریت شود.» این اظهارات جانشین ستاد مدیریت بحران استان گلستان، درحالی است که محیط‌زیست بهشهر صراحتا از خاکستر شدن ١٠٠ هکتار از اراضی جزیره خبر داده و گفته است که آتش‌سوزی در زمان کمی مهار نشد و تا دم دمای صبح دیروز ادامه داشت و حتی دیروز بعد از بالا آمدن خورشید، آتش بار دیگر شعله‌ور شد.
به هر روی بار دیگر آتش میهمان ناخوانده محیط‌زیست کشورشد، میهمانی که دیگر کاملا شناخته شده است وهر ازچند گاهی که خیلی هم طولانی نیست به محیط‌زیست کشورسرمی‌زند، آخرین قربانی این میهمان ناخوانده، منتهی‌الیه شرقی پناهگاه حیات‌وحش میانکاله، ابتدای غربی آشوراده ودرجنوب منطقه‌ای به نام خزینی بود که ١٠٠ هکتار را خاکستر کرد.
شهروند
عکس: مجید میهن دوست- ایرنا